Tạo cơ chế trao đổi sớm, gỡ vướng cho nhà đầu tư nước ngoài

Phát biểu tại Hội thảo, Cục trưởng Cục Thuế Mai Xuân Thành cho biết, ngành Thuế đang chuyển phương thức quản lý từ kiểm tra, xử phạt sang theo dõi, hỗ trợ và cảnh báo; trường hợp doanh nghiệp không điều chỉnh, không tuân thủ quy định pháp luật mới tiến hành xử phạt.

Theo ông Thành, đối với nhà đầu tư, thuế không đơn thuần là một khoản chi phí. Điều nhà đầu tư quan tâm là chính sách có rõ ràng hay không, nghĩa vụ thuế có thể dự liệu được hay không, cách thức thực hiện có thống nhất hay không và khi phát sinh vấn đề có cơ chế xử lý phù hợp hay không.

Từ cách tiếp cận này, ngành Thuế đặt vấn đề xây dựng cơ chế trao đổi với các nhà đầu tư nước ngoài để những vướng mắc của doanh nghiệp được nhận diện và trao đổi sớm hơn. "Chúng tôi sẽ cùng các nhà đầu tư nước ngoài xây dựng một cơ chế để trao đổi nhanh nhất, sớm nhất những vướng mắc của doanh nghiệp", ông Mai Xuân Thành chia sẻ.

Cục trưởng Cục Thuế cũng mong muốn doanh nghiệp nêu rõ những mong muốn, kiến nghị, giải pháp và sáng kiến của mình. Qua đó, cơ quan quản lý có thể hiểu rõ hơn những khó khăn thực tế để tiếp tục hoàn thiện chính sách cũng như việc thực thi pháp luật thuế.

Ở chiều ngược lại, yêu cầu minh bạch không chỉ đặt lên doanh nghiệp. Đây cũng là lý do các vấn đề về giao dịch liên kết, hiệp định tránh đánh thuế hai lần, thỏa thuận song phương (MAP), thỏa thuận trước về phương pháp xác định giá tính thuế (APA), trao đổi thông tin và minh bạch dữ liệu được đưa vào chương trình trao đổi.

Ở góc độ chính sách đầu tư, ông Nguyễn Anh Tuấn, Phó Cục trưởng Cục Đầu tư nước ngoài (Bộ Tài chính) cho rằng, yêu cầu đối với khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài đang thay đổi. Mục tiêu không chỉ là thu hút thêm bao nhiêu vốn hay bao nhiêu dự án, mà quan trọng hơn là nâng cao chất lượng, hiệu quả, tính bền vững của dòng vốn và mức độ gắn kết, lan tỏa với khu vực kinh tế trong nước.

Theo ông Tuấn, phương thức quản lý nhà nước cũng cần chuyển từ tư duy quản lý sang kiến tạo, đồng hành với doanh nghiệp trong toàn bộ vòng đời dự án, từ xúc tiến, lựa chọn đến triển khai, mở rộng và tái đầu tư.

Một trong những yêu cầu được ông Tuấn nhấn mạnh là Việt Nam không chỉ cần một môi trường để các nhà đầu tư muốn đến, mà phải tạo điều kiện để họ muốn ở lại, mở rộng hoạt động, tăng cường nghiên cứu và phát triển, đào tạo nhân lực và kết nối sâu hơn với doanh nghiệp Việt Nam.

Đối thoại phải trở thành cơ chế thường xuyên

Trao đổi bên lề sự kiện, TS. Nguyễn Anh Tuấn, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp đầu tư nước ngoài (VAFIE) khẳng định, VAFIE và Cục Thuế đã thống nhất duy trì một cơ chế đối thoại thường xuyên để kịp thời giải quyết vướng mắc của nhà đầu tư nước ngoài.

Theo TS. Nguyễn Anh Tuấn, đây không chỉ là một diễn đàn đơn thuần mà là cơ chế được duy trì thường xuyên. VAFIE sẽ tổng hợp các đề xuất, vướng mắc của doanh nghiệp gửi Cục Thuế, sau đó hai bên phối hợp tổ chức đối thoại theo từng nhóm vấn đề doanh nghiệp quan tâm. Cơ chế này được thực hiện định kỳ.

Sau mỗi quý, trên cơ sở tổng hợp các vấn đề phát sinh trong kỳ tiếp theo, Hiệp hội tiếp tục gửi kiến nghị để phối hợp tổ chức các cuộc đối thoại. Chủ tịch VAFIE cũng cho biết, tại cuộc đối thoại trước đó, nhiều vướng mắc của doanh nghiệp đã được giải đáp trực tiếp; những nhóm vấn đề chưa đủ thời gian xử lý được Cục Thuế trả lời bằng văn bản.

Các vấn đề được doanh nghiệp FDI quan tâm hiện tập trung vào hoàn thuế giá trị gia tăng và việc thực thi thuế tối thiểu toàn cầu. Trong đó, một số vướng mắc kỹ thuật liên quan đến thuế tối thiểu toàn cầu cần được hướng dẫn để bảo đảm việc áp dụng thống nhất.

Về lâu dài, VAFIE cho biết sẽ tiếp tục tham gia góp ý vào quá trình xây dựng chính sách thuế, thường xuyên tổng hợp vướng mắc của doanh nghiệp trên cả nước và phối hợp với cơ quan thuế tổ chức các cuộc đối thoại trực tiếp với nhà đầu tư.