Ngày 8/10, tại Hà Nội, Tạp chí Kinh tế - Tài chính phối hợp với Cục Thuế, Cục Hải quan tổ chức Diễn đàn "Ngành Thuế và ngành Hải quan đồng hành cùng doanh nghiệp, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế hai con số".
Phát biểu tại diễn đàn, Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương nhấn mạnh yêu cầu tiếp tục cải cách thể chế, thủ tục hành chính, chuyển đổi số và hiện đại hóa phương thức quản lý, trong đó lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ.
Theo Thứ trưởng, chính sách thuế không chỉ nhằm bảo đảm nguồn thu ngân sách mà ngày càng được sử dụng như một công cụ hỗ trợ sản xuất, kinh doanh, thúc đẩy đầu tư, đổi mới sáng tạo và nâng cao sức cạnh tranh của nền kinh tế.
Trong lĩnh vực hải quan, quá trình cải cách, hiện đại hóa được triển khai nhằm tạo thuận lợi thương mại, đơn giản hóa quy trình, ứng dụng công nghệ và nâng cao hiệu quả quản lý rủi ro. Với quy mô xuất nhập khẩu ngày càng lớn, hoạt động của cơ quan Hải quan có tác động trực tiếp tới thời gian, chi phí và khả năng tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu của doanh nghiệp.
Từ góc độ cộng đồng doanh nghiệp đầu tư nước ngoài, TS. Nguyễn Anh Tuấn, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp đầu tư nước ngoài (VAFIE) đánh giá cao những nỗ lực của ngành Thuế, Hải quan trong cải cách, xây dựng chính sách cũng như tổ chức các cuộc đối thoại với doanh nghiệp.
Theo TS. Nguyễn Anh Tuấn, số lượng các cuộc đối thoại giữa cơ quan Thuế, Hải quan với doanh nghiệp đã tăng đáng kể trong những năm gần đây. Đây là kênh quan trọng để doanh nghiệp phản ánh những vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện pháp luật, nhất là trong bối cảnh chính sách thường xuyên được sửa đổi, bổ sung.
"Điều quan trọng là chúng ta kịp thời giải đáp, xử lý vướng mắc. Từ đó, các nhà hoạch định chính sách sẽ hiểu thêm về thực tế, bởi chính thực tế sẽ làm cho chính sách của chúng ta hoàn thiện", ông Tuấn nói.
Tuy nhiên, Chủ tịch VAFIE cho rằng, sự tham gia của cộng đồng doanh nghiệp vào quá trình xây dựng chính sách cần được thực chất hơn nữa. Trong nhiều trường hợp, thời gian dành cho việc lấy ý kiến đối với dự thảo văn bản quy phạm pháp luật còn quá ngắn. Khi văn bản đã được chuẩn bị để trình và doanh nghiệp, hiệp hội chỉ có vài ngày để góp ý, các hiệp hội khó có đủ thời gian tập hợp ý kiến từ hội viên, nghiên cứu và đưa ra những đề xuất có chất lượng.
"Nếu được tham gia từ đầu vào quá trình xây dựng các văn bản quy phạm pháp luật, chúng tôi tin rằng doanh nghiệp và các hiệp hội có thể cung cấp thêm những thông tin rất thiết thực từ thực tiễn", ông Tuấn nhấn mạnh.
Cũng theo Chủ tịch VAFIE, việc tham vấn sớm cũng giúp hạn chế khoảng cách giữa quy định trên giấy và thực tế vận hành của doanh nghiệp. Chính sách khi ban hành vì vậy có điều kiện phù hợp hơn với thực tiễn và dễ đi vào cuộc sống.
Bên cạnh việc tham gia từ sớm vào quá trình xây dựng chính sách, đại diện VAFIE cũng đề nghị tiếp tục duy trì các cuộc đối thoại giữa cơ quan quản lý và doanh nghiệp theo hướng thực chất.
Theo đó, cộng đồng doanh nghiệp đánh giá tích cực các cuộc đối thoại với ngành Thuế và Hải quan. Không phải mọi kiến nghị đều có thể được giải quyết ngay và cũng có những vấn đề doanh nghiệp sẽ phải tiếp tục kiến nghị nhưng việc cơ quan quản lý giải thích rõ nguyên nhân, căn cứ và hướng xử lý cũng có ý nghĩa quan trọng.
"Có những chuyện sẽ tiếp tục kiến nghị, nhưng nhiều ý kiến đề xuất của doanh nghiệp nếu không được giải quyết thì ít nhất doanh nghiệp cũng đã hiểu được vì sao không được giải quyết", ông Tuấn chia sẻ.
Theo ông, sự minh bạch trong trao đổi và giải thích chính sách góp phần củng cố niềm tin của doanh nghiệp. Đối với nhà đầu tư nước ngoài, niềm tin này có ý nghĩa đặc biệt khi họ cân nhắc duy trì, mở rộng dự án hiện hữu hoặc giới thiệu Việt Nam với các tập đoàn trong cùng hệ sinh thái.
"Niềm tin của doanh nghiệp sẽ góp phần rất quan trọng vào việc củng cố niềm tin với các nhà đầu tư, khuyến khích họ mở rộng đầu tư và cũng lan tỏa tới các tập đoàn khác trong việc đầu tư vào Việt Nam", Chủ tịch VAFIE nói.
Tại diễn đàn, VAFIE cũng gửi tới Ban tổ chức và các cơ quan chức năng 5 nhóm kiến nghị được tổng hợp từ phản ánh của cộng đồng doanh nghiệp đầu tư nước ngoài.
Một là, đề nghị xem xét vấn đề chi phí thuê lại lao động phát sinh trước thời điểm Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp số 67/2025/QH15 và Nghị định 320/2025/NĐ-CP có hiệu lực, trên cơ sở bảo đảm tính ổn định của chính sách và nguyên tắc không hồi tố.
Theo VAFIE, các ngành điện tử, công nghệ cao, dệt may, chế biến xuất khẩu có nhu cầu lao động biến động theo đơn hàng. Cơ chế thuê lại lao động vì vậy có vai trò nhất định trong việc giúp doanh nghiệp linh hoạt về nhân lực, đáp ứng các cơ hội sản xuất và đơn hàng trong ngắn hạn.
Hai là, kiến nghị làm rõ cơ chế thuế đối với doanh nghiệp nước ngoài có cơ sở thường trú tại Việt Nam. Những vấn đề liên quan đến đăng ký thuế, hạch toán và xác định nghĩa vụ thuế đối với thu nhập phát sinh từ cơ sở thường trú cần được hướng dẫn cụ thể nhằm giảm rủi ro tuân thủ và nâng cao khả năng dự báo cho doanh nghiệp.
Ba là, đề nghị làm rõ chính sách thuế GTGT đối với dịch vụ cung cấp cho doanh nghiệp chế xuất. Theo Hiệp hội, cần phân biệt địa điểm thực hiện dịch vụ với bản chất và mục đích sử dụng dịch vụ, đặc biệt đối với các dịch vụ logistics, sửa chữa máy móc, gia công, kiểm định, tư vấn kỹ thuật hay khai báo hải quan phục vụ trực tiếp hoạt động sản xuất xuất khẩu.
Bốn là, đề nghị tháo gỡ vướng mắc liên quan đến hoàn thuế GTGT đối với hàng hóa xuất khẩu vào kho ngoại quan trước ngày 1/7/2025. VAFIE cho rằng chính sách cần được xem xét trên cơ sở bản chất của giao dịch và vai trò của kho ngoại quan trong chuỗi logistics, tránh tạo thêm chi phí cho hoạt động xuất khẩu.
Năm là, kiến nghị có cách xử lý phù hợp đối với hóa đơn của nhà cung cấp bị phân loại rủi ro hoặc bỏ địa chỉ kinh doanh sau thời điểm giao dịch. Theo Hiệp hội VAFIE, nếu doanh nghiệp mua đã chứng minh được giao dịch thực tế, đầy đủ hồ sơ, chứng từ và không có bằng chứng về hành vi gian lận, quyền lợi thuế của doanh nghiệp cần được xem xét trên cơ sở tính thực tế của giao dịch thay vì chỉ dựa vào tình trạng của nhà cung cấp tại thời điểm kiểm tra sau đó.
Ngày 28/9, đại diện lãnh đạo VAFIE tham dự hội thảo chuyên đề "Chính sách thuế và đầu tư đối với doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài - Đồng hành, minh bạch, tuân thủ" do Cục Thuế (Bộ Tài chính) tổ chức.
Hội thảo “Tối ưu hóa quản lý vốn tập trung (Cash Pooling) tại Việt Nam
Trong cuộc chuyển dịch của thị trường vốn toàn cầu, khoảng cách giữa một dự án “có tiềm năng” và một dự án “có khả năng tiếp nhận vốn quốc tế” ngày càng được quyết định bởi tiêu chuẩn, dữ liệu, quản trị và khả năng chứng minh tác động. Từ thực tế đó, LPF FUND đang từng bước nâng định vị từ một đơn vị kết nối nguồn lực thành nhà quản lý, xây dựng và phát triển dòng vốn xanh, hướng tới hình thành một hệ sinh thái liên kết VAFIE – doanh nghiệp – ESG – GRI – dự án – cộng đồng vốn quốc tế.
Ngày 26/8/2026, TS. Nguyễn Anh Tuấn, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp đầu tư nước ngoài (VAFIE) , đã tham dự Lễ Khai mạc và cắt băng khánh thành Triể n lãm CMES V ietnam 2026 tại Trung tâm Triển lãm Việt Nam (VEC).
