VAFIE và Cục Hải Quan thiết lập cơ chế đối thoại, tháo gỡ vướng mắc cho doanh nghiệp FDI

Ngày 5/11, Cục Hải quan và VAFIE đã tổ chức lễ ký kết thỏa thuận hợp tác, thống nhất tăng cường quan hệ đối tác giữa cơ quan quản lý và cộng đồng doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài tại Việt Nam.

Phát biểu tại buổi lễ, ông Âu Anh Tuấn, Phó Cục trưởng Cục Hải quan cho biết, ngành Hải quan luôn chú trọng phát triển quan hệ đối tác với doanh nghiệp, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ.

Cùng với cải cách thủ tục hành chính, hiện đại hóa và chuyển đổi số, cơ quan Hải quan hướng tới rút ngắn thời gian thông quan, giảm chi phí, bảo đảm công khai, minh bạch và tạo thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu.

Theo ông Tuấn, thỏa thuận với VAFIE là bước cụ thể nhằm tăng cường trao đổi thông tin, phối hợp giải quyết những vấn đề phát sinh và hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh.

Hợp tác không chỉ dừng ở việc tiếp nhận phản ánh mà hướng tới hình thành cơ chế tham vấn thực chất, để doanh nghiệp tham gia sớm hơn vào quá trình xây dựng và hoàn thiện chính sách.

Lãnh đạo Cục Hải quan nhấn mạnh, việc tham vấn từ giai đoạn dự thảo có ý nghĩa quan trọng, bởi khi quy định đã được ban hành và triển khai, nếu phát sinh vướng mắc thì quá trình xử lý có thể phức tạp hơn, nhất là với những vấn đề thuộc thẩm quyền của nhiều bộ, ngành. Cơ quan Hải quan mong muốn doanh nghiệp, hiệp hội chủ động phản ánh những vấn đề từ thực tiễn để hai bên cùng trao đổi, tìm phương án phù hợp.

Với những nội dung thuộc chức năng, nhiệm vụ và thẩm quyền, ngành Hải quan sẽ tiếp nhận, xem xét xử lý. Những kiến nghị vượt thẩm quyền có thể được tổng hợp, chuyển đến cơ quan có thẩm quyền.

Theo ông Tuấn, cơ chế phối hợp cũng không chỉ giới hạn ở các cuộc làm việc định kỳ; những vấn đề cấp thiết có thể được trao đổi ngay khi phát sinh, không nhất thiết phải chờ đến kỳ đối thoại tiếp theo.

Đồng quan điểm về yêu cầu gắn kết chính sách với thực tiễn, ông Nguyễn Anh Tuấn, Chủ tịch VAFIE nhấn mạnh, một chính sách tốt không chỉ nằm ở chất lượng văn bản được ban hành mà còn phải được tổ chức thực hiện hiệu quả. Muốn vậy, cần có cơ chế phối hợp chặt chẽ để những vấn đề phát sinh trong hoạt động sản xuất, kinh doanh được phản ánh, tiếp nhận và xử lý kịp thời.

Với vai trò là hiệp hội của các doanh nghiệp FDI, doanh nghiệp Việt Nam có quan hệ hợp tác đầu tư với nước ngoài cùng đội ngũ chuyên gia, nhà quản lý, VAFIE kỳ vọng thỏa thuận sẽ giúp chuyển tải kiến nghị của doanh nghiệp đến cơ quan Hải quan một cách có hệ thống. Ông Tuấn khẳng định, Hiệp hội sẽ chủ động xây dựng kế hoạch triển khai, tổng hợp ý kiến từ hội viên và phối hợp với cơ quan Hải quan trong trao đổi, tháo gỡ khó khăn.

Theo Chủ tịch VAFIE, cơ chế lắng nghe và phản hồi từ doanh nghiệp không chỉ đem lại lợi ích cho nhà đầu tư mà còn góp phần nâng cao chất lượng quản lý nhà nước, giúp chính sách minh bạch, khả thi và sát với thực tế hơn.

Theo nội dung thỏa thuận, hai bên thống nhất triển khai hợp tác trên bốn lĩnh vực chính: cung cấp thông tin; hỗ trợ giải đáp, xử lý vướng mắc và kiến nghị; tham vấn chính sách; phối hợp tổ chức các chương trình phổ biến pháp luật và hỗ trợ doanh nghiệp tuân thủ.

Trong lĩnh vực cung cấp thông tin, Cục Hải quan sẽ chia sẻ với VAFIE các quy định pháp luật về hải quan, chính sách thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu, chiến lược phát triển ngành, chương trình cải cách, hiện đại hóa và kế hoạch chuyển đổi số. Hai bên cũng phối hợp tuyên truyền, phổ biến chính sách mới để doanh nghiệp tiếp cận thông tin chính thống, chủ động thực hiện quy định.

Ở chiều ngược lại, VAFIE cung cấp thông tin về hoạt động của Hiệp hội và doanh nghiệp thành viên; chia sẻ sáng kiến, kinh nghiệm quản trị, giải pháp nâng cao mức độ tuân thủ, quản lý rủi ro và chất lượng khai báo hải quan.

Về tiếp nhận và xử lý kiến nghị, Cục Hải quan sẽ giải đáp, xem xét các vấn đề thuộc phạm vi chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền định kỳ 6 tháng hoặc theo yêu cầu của VAFIE.

Với nội dung vượt thẩm quyền, cơ quan Hải quan tổng hợp, báo cáo hoặc kiến nghị cơ quan có thẩm quyền giải quyết. VAFIE sẽ cập nhật, phân loại và chuyển kiến nghị của doanh nghiệp thành viên đến Cục Hải quan thông qua Ban Pháp chế.

Việc trao đổi có thể được thực hiện qua hội nghị, cuộc họp, khảo sát tại doanh nghiệp hoặc các hình thức phù hợp khác. Cách tiếp cận này giúp cơ quan quản lý có thêm thông tin trực tiếp về hoạt động thực tế, thay vì chỉ tiếp nhận kiến nghị qua văn bản.

Trụ cột thứ ba là tham vấn trong quá trình xây dựng, hoàn thiện chính sách và pháp luật về hải quan, thuế đối với hàng hóa xuất nhập khẩu, cũng như các chương trình cải cách, hiện đại hóa và chuyển đổi số. Theo đó, VAFIE và doanh nghiệp thành viên có thể tham gia góp ý, phản ánh tác động của các quy định dự kiến ban hành đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Trụ cột cuối cùng là phối hợp phổ biến pháp luật, tổ chức hội nghị, hội thảo, tập huấn chuyên đề và khuyến khích doanh nghiệp tự nguyện tuân thủ pháp luật hải quan.

Tại lễ ký kết, đại diện các doanh nghiệp thành viên đánh giá việc thiết lập cơ chế phối hợp giữa Cục Hải quan và VAFIE có ý nghĩa thiết thực đối với hoạt động đầu tư, sản xuất, xuất nhập khẩu. Với các doanh nghiệp FDI, tính ổn định và thông suốt của thủ tục hải quan có ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ sản xuất, chuỗi cung ứng và chi phí logistics.

Đại diện một doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực logistics nhấn mạnh rằng, bên cạnh việc tiếp tục phát triển hệ thống hải quan số, cần tăng cường kết nối dữ liệu giữa cơ quan Hải quan với doanh nghiệp và các đối tác trong chuỗi cung ứng.

Doanh nghiệp cũng đề xuất nghiên cứu cơ chế luồng xanh đối với những đơn vị có uy tín, lịch sử tuân thủ tốt; hướng dẫn cụ thể hơn về hoạt động kho ngoại quan phục vụ thương mại điện tử xuyên biên giới; đồng thời duy trì các chương trình đối thoại, tập huấn về chính sách mới.

Các doanh nghiệp kỳ vọng thỏa thuận sẽ tạo ra kênh trao đổi thường xuyên, giúp nhận diện sớm những bất cập trong chính sách và rút ngắn quá trình xử lý vướng mắc. Về phía mình, doanh nghiệp cam kết nâng cao ý thức tuân thủ, chuẩn hóa quy trình khai báo và chủ động cung cấp thông tin để cơ quan Hải quan có thêm cơ sở hoàn thiện công tác quản lý.

Việc triển khai hiệu quả thỏa thuận vì vậy không chỉ được đo bằng số cuộc đối thoại hay số kiến nghị được tiếp nhận, mà quan trọng hơn là khả năng chuyển hóa phản hồi của doanh nghiệp thành những điều chỉnh cụ thể trong thực thi chính sách. Đây cũng là yếu tố góp phần củng cố niềm tin của nhà đầu tư và nâng cao sức cạnh tranh của môi trường đầu tư, kinh doanh tại Việt Nam.