CẬP NHẬT CHÍNH SÁCH : Tác động chú ý đến doanh nghiệp (Số 19/2026)
Pháp luật - chính sách

Tham dự hội nghị, về phía Cục Hải quan, ông Nguyễn Thành Hưng, Phó Cục trưởng Cục Hải quan chủ trì, cùng đại diện các đơn vị nghiệp vụ thuộc Cục Hải quan.
Về phía Hiệp hội Doanh nghiệp đầu tư nước ngoài tại Việt Nam (VAFIE), có sự tham dự của TS. Nguyễn Anh Tuấn, Chủ tịch VAFIE và các Phó Chủ tịch, đại diện các ban chuyên môn và hơn 200 doanh nghiệp FDI, các hội viên của Hiệp hội.
Sự tham gia đông đảo của cộng đồng doanh nghiệp FDI cho thấy sự quan tâm rất lớn của khối FDI đối với các hoạt động đối thoại chính sách trực tiếp với cơ quan quản lý, trong bối cảnh nhiều quy định mới về hải quan, thuế giá trị gia tăng, quản lý ngoại thương và kiểm tra chuyên ngành đang được triển khai.
Phó Cục trưởng Cục Hải quan Nguyễn Thành Hưng nhấn mạnh, công tác phát triển quan hệ đối tác Hải quan – Doanh nghiệp luôn được ngành Hải quan xác định là nhiệm vụ trọng tâm, thường xuyên nhằm đồng hành cùng doanh nghiệp, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh.
Theo lãnh đạo Cục Hải quan, việc tổ chức đối thoại thông qua các hiệp hội doanh nghiệp như VAFIE có ý nghĩa quan trọng, giúp cơ quan quản lý kịp thời nắm bắt những bất cập phát sinh trong thực tiễn, từ đó có cơ sở rà soát, hoàn thiện cơ chế chính sách và thủ tục hành chính phù hợp hơn với hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp FDI.
"Hội nghị cũng là diễn đàn để doanh nghiệp cập nhật các quy định mới, trao đổi trực tiếp với cơ quan Hải quan về những nội dung còn vướng mắc trong quá trình thực hiện pháp luật hải quan, đồng thời đóng góp ý kiến xây dựng chính sách theo hướng tạo thuận lợi thương mại và nâng cao năng lực cạnh tranh", ông Hưng nói.
Tại hội nghị, 21 nhóm vấn đề vướng mắc của doanh nghiệp đã được nêu ra và gửi tới cơ quan Hải quan. Nội dung vướng mắc trải rộng từ hoàn thuế nhập khẩu, thuế GTGT, báo cáo quyết toán, thủ tục hải quan đối với doanh nghiệp chế xuất (DNCX), đến xử phạt vi phạm hành chính và quản lý hàng hóa tái nhập, tái xuất. Nhiều vấn đề phản ánh trực tiếp những khó khăn mà doanh nghiệp đang gặp phải trong quá trình áp dụng các quy định mới.
Một trong những nhóm vấn đề được doanh nghiệp đặc biệt quan tâm là hoàn thuế nhập khẩu đối với nguyên vật liệu nhập khẩu tại chỗ phục vụ sản xuất xuất khẩu.
Tại buổi đối thoại, đại diện doanh nghiệp cho biết, trước đây một số hồ sơ hoàn thuế bị từ chối do liên quan tới quy định về "thương nhân nước ngoài có hiện diện tại Việt Nam". Tuy nhiên, từ ngày 1/7/2025, Luật số 90/2025/QH15 đã cho phép thực hiện xuất nhập khẩu tại chỗ mà không phân biệt thương nhân nước ngoài có hiện diện tại Việt Nam hay không, khiến doanh nghiệp đề nghị cơ quan hải quan xem xét lại cách áp dụng chính sách hoàn thuế.
Một nhóm vấn đề khác liên quan tới thuế GTGT đối với hàng hóa xuất khẩu thông qua kho ngoại quan cũng nhận được nhiều trao đổi. Doanh nghiệp phản ánh việc truy thu bổ sung thuế GTGT đối với các giao dịch xuất khẩu thông qua kho ngoại quan trước ngày 1/7/2025 có thể làm gia tăng chi phí cho toàn bộ chuỗi cung ứng và ảnh hưởng tới nhiều doanh nghiệp trong hệ sinh thái sản xuất xuất khẩu.
Các doanh nghiệp chế xuất cũng nêu hàng loạt khó khăn trong quá trình thực hiện thủ tục hải quan đối với hoạt động sửa chữa, luân chuyển hàng hóa, tái nhập hàng xuất khẩu bị lỗi hoặc xử lý vật tư đóng gói không xây dựng được định mức. Nhiều doanh nghiệp cho rằng một số quy định hiện hành chưa theo kịp thực tế vận hành sản xuất hiện đại, đặc biệt đối với các mô hình sản xuất linh hoạt, chuỗi cung ứng xuyên biên giới và hoạt động tái chế, tái sử dụng linh kiện.
Ngoài các vấn đề về thuế và thủ tục, nhiều doanh nghiệp FDI cũng phản ánh những vướng mắc liên quan tới xử phạt hành chính và xác định thời hiệu xử phạt trong lĩnh vực hải quan. Một số doanh nghiệp cho rằng có trường hợp cơ quan quản lý đang áp dụng quy định mới cho các sự kiện đã phát sinh từ nhiều năm trước hoặc xác định hành vi vi phạm là "đang tiếp diễn" dù trên thực tế hành vi đã kết thúc từ lâu.
Đại diện các ban nghiệp vụ của Cục Hải quan đã trực tiếp trao đổi và làm rõ từng nhóm vấn đề mà doanh nghiệp quan tâm. Nhiều nội dung được ghi nhận để tiếp tục nghiên cứu, hướng dẫn hoặc kiến nghị sửa đổi trong quá trình hoàn thiện chính sách.
Trong thời gian gần đây, VAFIE thường xuyên tổ chức các hoạt động đối thoại chính sách với cơ quan hải quan, thuế và các bộ ngành liên quan nhằm tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp hội viên, doanh nghiệp FDI trong các lĩnh vực như hoàn thuế, quản lý ngoại thương, kiểm tra chuyên ngành, thuế GTGT đối với hàng xuất khẩu và xử lý hàng hóa tái nhập.
VAFIE cũng liên tục tổ chức các hội thảo phổ biến, cập nhật chính sách đầu tư, thuế, hải quan mới cho doanh nghiệp tại Hà Nội và các địa phương trên cả nước.
Thông qua vai trò cầu nối giữa cơ quan quản lý và cộng đồng doanh nghiệp, VAFIE góp phần thúc đẩy môi trường đầu tư minh bạch, ổn định và thuận lợi hơn cho khu vực FDI – khu vực hiện đóng vai trò quan trọng trong xuất khẩu, sản xuất công nghiệp và chuỗi cung ứng của nền kinh tế Việt Nam.
VAFIE cam kết sẽ tiếp tục phát huy vai trò cầu nối giữa cộng đồng doanh nghiệp FDI với các cơ quan quản lý nhà nước; tăng cường tổ chức các hoạt động đối thoại chính sách, hội nghị, hội thảo chuyên đề và tổng hợp kiến nghị của doanh nghiệp để phản ánh tới các bộ, ngành liên quan.