VAFIE: Thực chất hóa vai trò kết nối đầu tư

Ngày 17/8, Hiệp hội Doanh nghiệp Đầu tư nước ngoài (VAFIE) tổ chức Hội nghị Ban Chấp hành lần thứ V khóa VI, với sự tham dự của gần 40 đại biểu gồm Lãnh đạo Hiệp hội, các Ủy viên Ban Chấp hành, Lãnh đạo Tạp chí Nhà đầu tư và Trưởng, Phó các ban chuyên môn.

Hội nghị tập trung đánh giá hoạt động của Hiệp hội từ kỳ họp Ban Chấp hành lần thứ IV, đồng thời trao đổi các nhiệm vụ trọng tâm trong những tháng cuối năm, từ tham gia xây dựng chính sách, hỗ trợ doanh nghiệp, xúc tiến đầu tư, phát triển hội viên đến kiện toàn tổ chức và tăng cường kết nối giữa các thành viên.

Đưa tinh thần Nghị quyết 10 vào hoạt động của Hiệp hội

Phát biểu khai mạc, Chủ tịch VAFIE Nguyễn Anh Tuấn nhấn mạnh, kể từ Hội nghị Ban Chấp hành lần thứ IV đến nay, cả tình hình trong nước, quốc tế và hoạt động của Hiệp hội đều có nhiều thay đổi quan trọng.

Một trong những dấu mốc đáng chú ý là Nghị quyết 10 về phát triển khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài được ban hành, qua đó tiếp tục khẳng định kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài (ĐTNN) là một bộ phận cấu thành quan trọng của nền kinh tế.

Theo Chủ tịch VAFIE, điểm mới quan trọng trong định hướng thu hút ĐTNN là không chỉ nhìn nhận dòng vốn nước ngoài ở góc độ vốn đầu tư mà phải gắn với chuyển giao công nghệ, tri thức và tạo liên kết với doanh nghiệp trong nước. Hiệu quả lan tỏa của khu vực FDI, tỷ lệ nội địa hóa và mức độ liên kết với doanh nghiệp Việt Nam cần trở thành những thước đo quan trọng hơn trong chính sách thu hút đầu tư.

Từ định hướng đó, hoạt động của Hiệp hội thời gian qua tập trung vào bốn nhóm nhiệm vụ chính, đó là tham gia xây dựng chính sách, pháp luật; hỗ trợ doanh nghiệp và phát triển hội viên; xúc tiến đầu tư, hợp tác quốc tế; kiện toàn tổ chức và nâng cao trách nhiệm của các Ủy viên Ban Chấp hành.

Đáng chú ý, thời gian qua, VAFIE đã tổ chức đối thoại giữa doanh nghiệp hội viên với cơ quan hải quan, thu hút hơn 200 đại biểu và tập hợp các vướng mắc thành 15 nhóm vấn đề để trao đổi trực tiếp với cơ quan quản lý. Hiệp hội cũng tiếp tục tổ chức các hội thảo cập nhật chính sách thuế và phối hợp với các địa phương, hiệp hội, tổ chức quốc tế để thúc đẩy xúc tiến đầu tư.

Trong hoạt động kết nối doanh nghiệp FDI với doanh nghiệp Việt Nam, TS. Nguyễn Anh Tuấn cho biết, VAFIE dự kiến tổ chức các cuộc đối thoại theo mô hình B2B, trong đó các tập đoàn lớn như Samsung, LG và các doanh nghiệp FDI sẽ nêu rõ nhu cầu về sản phẩm, tiêu chuẩn chất lượng, giá cả, công nghệ; còn doanh nghiệp Việt Nam trao đổi khả năng đáp ứng cũng như những điều kiện cần được hỗ trợ. Đây được xem là một hướng đi cụ thể nhằm biến yêu cầu tăng cường liên kết FDI - doanh nghiệp trong nước thành hoạt động thực chất.

Bên cạnh kết quả đạt được, Chủ tịch VAFIE cũng thẳng thắn chỉ ra ba điểm mà Hiệp hội tiếp tục cần cải thiện, đó là viêc phát triển hội viên chưa đồng đều giữa các vùng miền; chất lượng tham gia góp ý các văn bản pháp luật chưa đồng đều và chưa huy động được đầy đủ ý kiến từ các doanh nghiệp hội viên; một số Ủy viên Ban Chấp hành chưa tham gia hoạt động thường xuyên.

Ông đề nghị mỗi Ủy viên Ban Chấp hành phải phát huy vai trò như một "mắt xích" trong hệ thống, qua đó huy động tốt hơn sức mạnh của toàn bộ Hiệp hội.

Đóng góp ý kiến tại hội nghị, GS-TSKH. Nguyễn Mại, nguyên Chủ tịch VAFIE nhấn mạnh vào yêu cầu tập trung nâng cao chất lượng thực thi pháp luật, đặc biệt trong bối cảnh Nghị quyết 10 đang mở ra định hướng mới đối với FDI.

Theo vị giáo sư, Nghị quyết 10 được xây dựng trên cơ sở tổng kết Nghị quyết 50, đồng thời cập nhật nhiều quan điểm và xu hướng mới về FDI trên thế giới. Vì vậy, VAFIE cần ưu tiên phổ biến, quảng bá và đưa những định hướng mới của Nghị quyết đến cộng đồng doanh nghiệp.

Ông cho rằng quá trình chuyển hóa nhanh các nghị quyết thành luật, nghị định và chính sách đang tạo ra bước tiến đáng kể trong hoàn thiện thể chế. Tuy nhiên, khi điểm nghẽn về xây dựng pháp luật từng bước được tháo gỡ thì một điểm nghẽn mới nổi lên là thực thi pháp luật.

Theo GS-TSKH. Nguyễn Mại, doanh nghiệp vẫn gặp khó khăn do hệ thống văn bản nhiều, chồng chéo và việc triển khai tại địa phương chưa đồng đều. Do đó, VAFIE cần thay đổi cách phản ánh kiến nghị, chuyển từ những nhận xét chung sang cách tiếp cận có địa chỉ, có định lượng, chỉ rõ doanh nghiệp, ngành nghề và quy định nào đang gây vướng mắc.

"VAFIE cần nghiên cứu cơ chế hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, bởi nhóm doanh nghiệp này thường không có điều kiện xây dựng bộ phận pháp chế riêng. Hiệp hội có thể phát huy nguồn lực của mình để hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận pháp luật với chi phí hợp lý, qua đó không chỉ góp ý khi văn bản được xây dựng mà còn hỗ trợ quá trình thực thi", GS-TSKH. Nguyễn Mại đề xuất.

Những đề xuất cụ thể cho phương hướng hoạt động VAFIE giai đoạn tới

Tại hội nghị, nhiều ý kiến đóng góp được đưa ra nhưng tập trung vào những vấn đề cụ thể, gắn trực tiếp với hoạt động của doanh nghiệp và yêu cầu đổi mới cách thức vận hành của Hiệp hội.

Cụ thể, ông Nguyễn Ngọc Mỹ, Phó Chủ tịch VAFIE đề xuất, Hiệp hội cần tập trung vào việc tăng cường hoạt động của tại TP.HCM và phát huy nguồn lực doanh nhân Việt Nam ở nước ngoài.

"Cần tăng liên kết giữa Văn phòng VAFIE tại TP.HCM với Văn phòng Hà Nội, đồng thời khai thác tốt hơn vai trò của cộng đồng doanh nhân Việt kiều như một cầu nối để doanh nghiệp Việt Nam đầu tư ra nước ngoài. Ông đề xuất nghiên cứu mô hình Darwin, Australia, làm thí điểm cho chương trình hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam đầu tư ra nước ngoài", ông Nguyễn Ngọc Mỹ nói.

Trong khi đó, ông Nguyễn Anh Tuấn, Chủ tịch Thăng Long Tech đề xuất tập trung vào hai vấn đề: Đổi mới cách lấy ý kiến doanh nghiệp đối với dự thảo chính sách; và cách thức thu hút đầu tư công nghệ cao, đặc biệt là các trung tâm R&D.

Theo ông Tuấn, doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ, khó có đủ nhân sự và thời gian để đọc hàng trăm trang dự thảo luật. Vì vậy, Ban Pháp chế của VAFIE nên chuyển các văn bản thành những nhóm câu hỏi ngắn, có thể trả lời theo dạng đồng ý, không đồng ý hoặc ý kiến khác. Cách làm này sẽ giúp doanh nghiệp tham gia góp ý nhanh hơn và tập trung đúng vào những vấn đề họ thực sự am hiểu.

Ở vấn đề thứ hai, ông Tuấn cho rằng, lợi thế đặc biệt của VAFIE là khả năng kết nối với các tập đoàn FDI. Hiệp hội cần có kế hoạch hành động cụ thể để thuyết phục các tập đoàn quốc tế đưa trung tâm R&D, AI... và các hoạt động nghiên cứu công nghệ cao vào Việt Nam.

Từ thực tiễn của Thăng Long Tech trong sản xuất linh kiện công nghệ cao cho Samsung và LG, ông Tuấn cho rằng khi doanh nghiệp Việt Nam bước vào hoạt động R&D và cạnh tranh trực tiếp về công nghệ, năng lực của đội ngũ kỹ sư trong nước được nâng lên rất nhanh. Vì vậy, nếu thu hút được nhiều trung tâm R&D của các tập đoàn quốc tế, Việt Nam sẽ có thêm nguồn nhân lực công nghệ cao và tăng tốc độ tiếp cận công nghệ.

Ở góc độ khác, ông Hoàng Hùng Quang, Phó Chủ tịch VAFIE đề xuất tăng cường kết nối nội bộ. Theo ông, số lượng hội viên tăng nhưng mức độ hợp tác giữa các hội viên còn yếu. Do đó, bảy tiểu ban của Hiệp hội cần tổ chức các chương trình kết nối theo từng ngành, lĩnh vực để doanh nghiệp có thể sử dụng sản phẩm, dịch vụ của nhau và hình thành chuỗi hợp tác trong nội bộ Hiệp hội.

Ông Huỳnh Quốc Khánh, Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc LPF FUND, cho biết trong bối cảnh Việt Nam đẩy mạnh chuyển đổi xanh và hội nhập sâu rộng, vai trò của các tổ chức kết nối doanh nghiệp, đầu tư, tri thức và chính sách ngày càng quan trọng. LPF FUND kỳ vọng cùng VAFIE chuyển các hoạt động kết nối thành những chương trình hợp tác, dự án và dòng vốn cụ thể cho doanh nghiệp.

Một trọng tâm mà ông Khánh đề xuất là hỗ trợ doanh nghiệp chuẩn hóa dự án để tiếp cận các nguồn vốn xanh và vốn quốc tế. Theo đó, LPF FUND mong muốn thông qua hệ sinh thái VAFIE tham gia ngay từ giai đoạn chuẩn bị dự án, hỗ trợ rà soát pháp lý, quản trị, dữ liệu, ESG, cấu trúc tài chính và kết nối với các nhà đầu tư, quỹ đầu tư, tổ chức tài chính trong nước và quốc tế.

Đáng chú ý, LPF FUND đề xuất VAFIE cùng nghiên cứu khả năng thành lập "Trung tâm Hợp tác Đầu tư Xanh và Phát triển Bền vững VAFIE – LPF FUND", tập trung vào kết nối doanh nghiệp với nguồn vốn xanh, xây dựng danh mục dự án tiềm năng và nâng cao khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế.

Một nội dung đáng chú ý tại hội nghị là phát biểu của ông Phạm Đức Sơn, Tổng Biên tập Tạp chí Nhà đầu tư, tập trung vào vai trò của cơ quan báo chí thuộc Hiệp hội trong bối cảnh hệ thống báo chí đang được sắp xếp, tinh gọn.

Tổng Biên tập Phạm Đức Sơn cho biết, hoạt động báo chí đang trải qua một giai đoạn thay đổi lớn. Nhiều cơ quan báo chí được sắp xếp, hợp nhất, tinh gọn theo chủ trương chung. Trong bối cảnh đó, việc Tạp chí Nhà đầu tư tiếp tục duy trì hoạt động hiệu quả là kết quả của quá trình xây dựng từ nhiều năm, cùng sự định hướng và hỗ trợ của lãnh đạo Hiệp hội và các hội viên.

Tạp chí hiện có 27 nhân sự, trong đó 21 người có thẻ hội viên Hội Nhà báo Việt Nam; 11 đảng viên chính thức, trong đó có ba người có bằng cao cấp lý luận chính trị và một người đang theo học. Ông Sơn cho rằng đây là nền tảng để Tạp chí tiếp tục đáp ứng yêu cầu về con người, chuyên môn và định hướng chính trị trong giai đoạn mới.

Về định hướng hoạt động, Tổng Biên tập nhấn mạnh, Tạp chí Nhà đầu tư tiếp tục kiên định tôn chỉ "Thông tin để thịnh vượng", đồng thời thống nhất phương châm "Thực thà, thực tế và thực chất". Theo đó, "thực thà" là thông tin trung thực, khách quan; "thực tế" là bám sát diễn biến của đời sống kinh tế; còn "thực chất" là tập trung vào những việc tạo ra hiệu quả.

Mục tiêu của Tạp chí trong thời gian tới là trở thành địa chỉ tin cậy của cộng đồng nhà đầu tư, doanh nghiệp, trước hết là cộng đồng hội viên VAFIE.

"Chỉ thị 11 của Ban Bí thư tiếp tục khẳng định vai trò của các hội quần chúng, bao gồm chức năng tập hợp hội viên và tuyên truyền, phổ biến chính sách, pháp luật. Đáng chú ý, Chỉ thị đặt ra yêu cầu tiếp tục siết chặt các tiêu chuẩn, tiêu chí đối với hoạt động hội. Vì vậy, Tổng Biên tập Tạp chí Nhà đầu tư kiến nghị VAFIE nghiên cứu kỹ các tiêu chí mới để chủ động hoàn thiện những nội dung còn thiếu, thay vì chờ đến khi các quy định chính thức được áp dụng", Tổng biên tập Phạm Đức Sơn lưu ý.

Bổ sung hai Ủy viên Ban Chấp hành, ra mắt website mới

Tại hội nghị, Ban Chấp hành VAFIE đã thống nhất bổ sung hai Ủy viên Ban Chấp hành khóa VI. Hai tân Ủy viên BCH gồm: ông Nguyễn Thanh Việt, Chủ tịch Tập đoàn Intracom và ông Huỳnh Quốc Khánh, Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc LPF FUND.

Đại diện cho một trong các Ủy viên Ban Chấp hành mới, ông Nguyễn Thanh Việt, Chủ tịch Tập đoàn Intracom, cho biết, Intracom vui mừng và vinh dự khi trở thành thành viên của Hiệp hội, đồng thời nhấn mạnh việc gia nhập VAFIE không đơn thuần là tham gia thêm một tổ chức mà quan trọng hơn là tạo ra sự kết nối giữa các doanh nghiệp.

Theo ông Việt, "kết nối là để hiểu nhau; hiểu nhau là để hợp tác; và hợp tác phải tạo ra giá trị thực cho doanh nghiệp, cho đất nước và cho xã hội". Trong bối cảnh thế giới, công nghệ, dòng vốn và chuỗi cung ứng toàn cầu đang thay đổi nhanh, Việt Nam có cơ hội lớn để thu hút các dòng vốn mới, nhưng để biến cơ hội thành những dự án cụ thể cần một hệ sinh thái đủ mạnh, trong đó có sự kết nối giữa doanh nghiệp, nhà đầu tư và các đối tác.

Trong khuôn khổ hội nghị, VAFIE giới thiệu giao diện mới của website Hiệp hội với tên miền: https://vafie.org.vn/. Đây là kết quả của quá trình nâng cấp được triển khai trong khoảng 3 tháng theo định hướng của Ban Chấp hành, với mục tiêu xây dựng một hạ tầng thông tin thuận tiện hơn cho doanh nghiệp và hội viên kết nối với nhau.

Điểm đáng chú ý của phiên bản mới là chuyên mục "Kết nối đầu tư - kinh doanh", nơi hội viên có thể gửi thông tin về nhu cầu mua, bán doanh nghiệp, tuyển dụng, tìm đối tác, thu hút đầu tư vào khu công nghiệp hoặc các nhu cầu hợp tác khác... Các thông tin sẽ được Văn phòng Hiệp hội tiếp nhận, xem xét và biên tập trước khi đăng tải.

Website mới cũng dành riêng không gian cho "Hoạt động hội viên", qua đó doanh nghiệp chủ động cung cấp thông tin về dự án, hoạt động đầu tư, sản xuất, kinh doanh để giới thiệu tới cộng đồng VAFIE. Theo lãnh đạo Hiệp hội, đây vừa là kênh thông tin, vừa là một quyền lợi thiết thực của hội viên.